Tentoonstelling — Schilderij

Maalstroom – Axel Linderholm

Datum:
12 mei t/m 18 juni 2022
Deelnemer:
→ Galerie Onrust
Planciusstraat 7
1013 MD Amsterdam
Open:
  • donderdag 12:00—17:00
  • vrijdag 12:00—17:00
  • zaterdag 12:00—17:00
Vandaag open van 12:00 tot 17:00

Wat Axel Linderholm schildert, moet hij zelf hebben gezien. Zelf hebben meegemaakt. Daar begint het, in zijn directe omgeving. Hij schildert figuren en onderwerpen die steeds terugkeren: interieurs, landschappen, portretten, een stadspark, een parkeerplaats. Op een of andere manier krijgt hij zo greep op de wereld zoals die zich aan hem voordoet. Door ze te herhalen en te variëren verliezen de motieven veel van hun oorspronkelijke betekenis. Ze laten het persoonlijke achter zich en worden zelfstandige elementen in een compositie. Open voor elke betekenis.

Zo gebruikt hij ook motieven uit het werk van bewonderde schilders: een liggend naakt, baadsters, een zonnige boulevard. Die zijn zo vaak geschilderd, dat het zelfstandige compositorische elementen zijn geworden. Over de invloed van zijn voorgangers doet hij niet geheimzinnig. Sterker nog: Linderholm voelt zich met hen in verbinding als hij aan het werk is. ‘Dat is iets heel anders dan dat ik hun werk zou willen kopiëren. Zo af en toe kruis ik het pad van een voorganger, zelfs al zit er een eeuw tussen. We keken naar hetzelfde en dan hebben we ernstige gesprekken’. Soms in een wolk, een ondergaande zon, een figuur herken je voorbeelden uit de klassiek moderne schilderkunst. ‘Ik heb er geen probleem mee als je ziet waar ik iets vandaan heb. Op de academie wordt je geleerd om te doen alsof je het allemaal zelf hebt uitgevonden, maar het tegendeel is waar, je werkt in een lange traditie. Ik ben me daar sterk van bewust, maar ik zit er niet aan vast.’

opa is dood, 2022, olieverf op paneel, 30 x 40 cm

Het is verleidelijk om zijn palet, waarin blauw en groen domineren, ook te zien in een traditie van noordelijke schilderkunst. Maar nee, dat is niet zo. Linderholm heeft gewoon een voorkeur voor die kleuren. ‘Als ik nieuwe verf koop is het bijna allemaal blauw en groen. En maar heel weinig rood en geel’. Hij mengt zijn kleuren wel, maar bijna niet met wit. Daardoor blijven blauw en groen zwaar en donker en contrasteren ze sterk met geel, roze of rood. Dat heeft niet zo veel met het noordelijk licht of de schilderkunst van het noorden te maken, Linderholm schildert niet direct naar de observatie. Hij schildert wat hij gezien heeft uit de herinnering. Herinneringen hebben intense kleuren nodig om levendig te blijven.

Nadat Axel Linderholm in 2010 van De Ateliers kwam, kon hij niet meteen aan het werk. Er zat hem iets dwars. Het idee van een carrière en die hele kermis van de kunstwereld, dat stond hem tegen. ‘Ik wilde wel schilderen, maar geen kunstenaar zijn’. Hij trok zich terug, ging op reis, had hier en daar een baantje, en woonde in Berlijn, Vilnius en Manchester. Geregeld pakte hij het schilderen weer op, maar hij raakte zijn weerstand nooit helemaal kwijt. Verloren en ten einde raad keerde hij in 2018 terug naar Zweden. Hij huurde een huis op een verlaten plek niet ver van zijn ouderlijk huis, wandelde door het landschap, keek rond, dacht na. En daar gebeurde het: hij kocht weer verf, doek en papier, ging naar huis en schilderde uren en uren achterelkaar als in een extase de natuur, de huizen en de mensen om hem heen. Het was bevrijdend. ‘Ik kreeg weer dat gevoel van zoals het ooit begon, zoals het was als kind, toen ik dagen zat te tekenen’. Ook toen al: door te tekenen kreeg hij greep op zijn wereld. Twee maanden lang schilderde hij elke dag. Hij had zijn plezier in het schilderen hervonden. ‘Toen begreep ik dat ik beter bestand zou zijn tegen het kunstenaarschap’. Hij keerde terug naar Nederland en kreeg een stipendium waardoor hij kon gaan doen wat hij het liefste doet, tekenen en schilderen, zonder het bedrukkende gevoel te moeten voldoen aan een verwachting of een idee.

Deze omweg was niet alleen nodig om ergens van af te komen, maar veel meer om ergens te komen. Een houding te vinden, een gemoedstoestand te bereiken waarin hij onbevangen uitdrukking kan geven aan gedachten, herinneringen en observaties. Linderholm zoekt niet de onschuld van de kindertekening, de eenvoud van het naïeve, de volkskunst of het primitieve, al zijn die verbanden onmiskenbaar. Wat hij wil is direct vanuit een hoofd vol gedachten naar beelden en kleuren komen. Met alles wat hij tekent en schildert laat hij zien: kijk, hier houd ik van, dit is waar ik naar keek, dit is wat er gebeurde, zo voelde ik mij. Om zo direct mogelijk te kunnen werken, maakt hij geen voorstudies, volgt hij geen vaste methode en is de techniek van het schilderen secundair. Hij zet niet meer middelen in dan nodig om een effect te bereiken. Als je geraakt wordt door de geladenheid van het beeld, is het werk geslaagd.   

Gerrit Willems